Mind Map สอนปฏิบัติโครงงาน
 

การสอนโครงงานการใช้กระบวนการ ICT ในการเรียนรู้และเผยแพร่ภูมิปัญญาท้องถิ่นของจังหวัดอุทัยธานี

โครงงานคอมพิวเตอร์ รายวิชา ง33231 ชั้น ม.6 โรงเรียนอุทัยวิทยาคม จ.อุทัยธานี ผู้สอน ครูจงรัก เทศนา

ความสำคัญและความเป็นมา
          เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารเป็นสิ่งสำคัญที่ผู้เรียน ต้องศึกษาและมีทักษะในการใช้เป็นเครื่องมือเพื่อการเรียนรู้ และ จะทรงคุณค่ายิ่งขึ้นหากได้นำมาใช้เผยแพร่ภูมิปัญญาท้องถิ่นซึ่งบรรพบุรุษได้มอบไว้
เป็นมรดกให้ผู้เรียนได้ศึกษาเพื่อให้เกิดความรัก หวงแหน และอนุรักษ์ไว้  โดยเยาวชนของชาติทำหน้าที่เป็นผู้ สืบทอดอันเป็นการเชื่อมโยงวิถีชีวิตไทยให้เข้ากับยุคสมัยเพื่อการพัฒนา ที่ยั่งยืนสืบไป      

กรอบความคิด
          เป็นการบูรณาการและการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ และการสื่อสาร (ICT) กับวิถีชีวิตของชุมชนผ่านทางภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อการศึกษาและพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้เรียน

วัคถุประสงค์
        1. เพื่อประยุกต์ใช้กระบวนการเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ICT) ในการเรียนรู้และเผยแพร่ภูมิปัญญาท้องถิ่นของจังหวัดอุทัยธานี
        2. เพื่อบูรณาการสาระเทคโนโลยีสารสนเทศเข้ากับภูมิปัญญา ฃท้องถิ่นของจังหวัดอุทัยธานี

ยุทธศาสตร์การเรียนรู้
           1. เรียนรู้ตามสภาพจริงด้วยการ ปฏิบัติจริง (Authentic Learning)
           2. เรียนรู้ตามความสนใจเพื่อให้ผู้เรียน มีความกระตือรือร้น (Active Learning)
           3. ผู้เรียนเรียนรู้ร่วมกัน (Collaborative Learning) มีการช่วยเหลือร่วมมือกัน
           4. ประเมินผลตามสภาพจริงจากการปฏิบัติงานของผู้เรียน (Authentic Assessment)

แนวคิดในการจัดการเรียนการสอนตามโรงเรียนมาตรฐานสากล แบบ 5 Steps
        ขั้นที่ 1 การตั้งประเด็นคำถามและสมมุติฐาน (Hypothesis Formulation) เป็นการฝึกให้ผู้เรียนรู้จักคิด สังเกต ตั้งข้อสงสัย ตั้งคำถามอย่างมีเหตุผล
        ขั้นที่ 2 การสืบค้นความรู้จากแหล่งเรียนรู้และสารสนเทศ (Searching for Information) เป็นการฝึกแสวงหาความรู้ ข้อมูล และสารสนเทศ จากแหล่งเรียนรู้อย่างหลากหลาย เช่น ห้องสมุด อินเทอร์เน็ต หรือจากแหล่งเรียนรู้จริงในท้องถิ่น
         ขั้นที่ 3 การสรุปองค์ความรู้ (Knowledge Formation) เป็นการฝึกให้นำความรู้และสารสนเทศ หรือข้อมูลที่ได้จากการอภิปราย การสาธิต มาคิดวิเคราะห์สังเคราะห์ และสรุปเป็นองค์ความรู้
          ขั้นที่ 4 การสื่อสารและการนำเสนออย่างมีประสิทธิภาพ (Effective Communication) เป็นการฝึกให้นำ ความรู้ที่ได้มานำเสนอและสื่อสารอย่างมีประสิทธิภาพให้เกิดความเข้าใจ
          ขั้นที่ 5 การบริการสังคมและจิตสาธารณะ (Public Service) เป็นการนำความรู้สู่การปฏิบัติมาเผยแพร่สู่สังคม โดยจะนำองค์ความรู้ไปใช้ให้เกิดประโยชน์อย่างสร้างสรรค์

การพัฒนาทักษะการคิดในการปฏิบัติโครงงานโดยใช้ผังกราฟิก 10 แบบ
          1. ผังโยงใย (Webbing)
          2. ผังรายการ (Lists Map)
          3. ผังแมงมุม (Spider Map)
          4. ผัง 6 คำถาม (5W and 1H)
          5. แผนที่ความคิด (Mind Map)
          6. ผังสรุปองค์ความรู้ (KWLH)
          7. ผังเรียงลำดับเหตุการณ์ (Chain of Events)
          8. ผังก้างปลา (Fishbone Diagram)
          9. ผังมโนทัศน์ (Concept Map)
        10. ผังแสดงความสัมพันธ์ (Matrix Diagram)

ประเภทของภูมิปัญญาท้องถิ่น
          1. ภูมิปัญญาที่เกี่ยวกับความเชื่อและศาสนา
          2. ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่เกี่ยวกับประเพณีและพิธีกรรม
          3. ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่เกี่ยวกับศิลปะพื้นบ้าน
          4. ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่เกี่ยวกับอาหารและผักพื้นบ้าน
          5. ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่เกี่ยวกับการละเล่นพื้นบ้าน
          6. ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่เกี่ยวกับศิลปวัฒนธรรม
          7.ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่เกี่ยวกับเพลงพื้นบ้าน
          8. ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่เกี่ยวกับสมุนไพรและตำรายาพื้นบ้าน
          9. ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่เกี่ยวกับการประดิษฐกรรม
         10. ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่เกี่ยวกับการดำรงชีวิตตามสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติ

ขั้นตอนการทำโครงงาน
          ขั้นตอนที่   1  การคิดเลือกหัวเรื่องและการศึกษาเอกสารที่เกี่ยวข้อง เป็นการหาหัวข้อในการทดลอง ที่อยากรู้อยากเห็น  รวมถึงการขอคำปรึกษา หรือข้อมูลต่างๆจากผู้ทรงคุณวุฒิที่เกี่ยวข้อง
          ขั้นตอนที่   2  การเขียนเค้าโครงของโครงงาน   เค้าโครงของโครงงานมีหัวข้อดังนี้
                1.ชื่อโครงงาน
                2.ชื่อผู้ทำโครงงาน
                3.ชื่อที่ปรึกษาโครงงาน
                4. หลักการและเหตุผล
                5.จุดหมาย/วัตถุประสงค์
                6.สมมุติฐานของการศึกษาโครงงาน
                7.ขั้นตอนการดำเนินงาน
                8. ปฏิบัติโครงงาน
                9.ผลที่คาดว่าจะได้รับ
              10. บรรณานุกรม
          ขั้นตอนที่  3 การปฏิบัติโครงงาน เป็นการดำเนินงานตามแผน ที่กำหนดไว้ในเค้าโครงของโครงงาน และต้องมีการจดบันทึกข้อมูลต่างๆให้ละเอียด และต้องจัดทำอย่างเป็นระบบ มีความระเบียบ เพื่อที่จะได้ใช้เป็นข้อมูลต่อไป
          ขั้นตอนที่  4 การเขียนรายงาน ควรใช้ภาษาที่เข้าใจง่าย กระชับ ชัดเจน และครอบคลุมประเด็นสำคัญของโครงงาน โดยสามารถเขียนให้อยู่ในรูปต่างๆ เช่น การสรุป การรายงานผล ซึ่งประกอบไปด้วยหัวข้อต่างๆ เช่น บทคัดย่อ บทนำ เอกสารที่เกี่ยวข้อง เป็นต้น
          ขั้นตอนที่    5  การแสดงผลงาน เป็นการนำเสนอผลงาน สามารถจัดได้หลายรูปแบบ เช่น การจัดนิทรรศการ หรือทำเป็นสิ่งพิมพ์ การสอนแบบเพื่อนสอนเพื่อน ตามความเหมาะสมของโครงงาน

การวัดและประเมินผล
          1. ประเมินด้านความรู้
          2. ประเมินผลตามสภาพจริงจากการปฏิบัติงานของผู้เรียน
          3. ประเมินพฤติกรรมด้านการทำงานกลุ่ม